Hưởng ứng ngày An toàn người bệnh thế giới năm 2026: Khám chữa bệnh an toàn cho các bệnh không lây nhiễm

* Nền tảng chất lượng khám chữa bệnh

Trong bối cảnh các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, tăng huyết áp, đái tháo đường, hô hấp mạn tính... ngày càng trở thành gánh nặng lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Vì vậy, việc bảo đảm an toàn trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc người bệnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người mắc bệnh không lây nhiễm thường phải điều trị lâu dài, sử dụng nhiều loại thuốc, thực hiện nhiều xét nghiệm, thăm dò chức năng và tái khám định kỳ. Quá trình chăm sóc kéo dài cũng đặt ra nhiều yêu cầu về kiểm soát nguy cơ, sử dụng thuốc an toàn, theo dõi diễn biến bệnh, trao đổi thông tin giữa người bệnh và nhân viên y tế, cũng như phối hợp giữa các tuyến và các chuyên khoa.

Do đó, an toàn người bệnh không chỉ là việc hạn chế sai sót trong một khâu chuyên môn mà cần được thực hiện xuyên suốt hành trình chăm sóc sức khỏe. An toàn người bệnh phải bao gồm tất cả các hoạt động như: tiếp nhận, xác định đúng người bệnh, chẩn đoán chính xác, lựa chọn phương pháp điều trị, sử dụng thuốc, chăm sóc, theo dõi, tư vấn và hướng dẫn người bệnh sau khi ra viện. Trong mỗi khâu đều cần được thực hiện với tinh thần trách nhiệm và tuân thủ chặt chẽ các quy trình chuyên môn.

Theo WHO, người sống chung với bệnh không lây nhiễm có nguy cơ cao gặp phải những tổn hại có thể phòng ngừa trong quá trình chăm sóc sức khỏe. Các nguy cơ có thể xuất phát từ chậm trễ trong chẩn đoán, sai sót trong sử dụng thuốc, nhiễm trùng liên quan đến chăm sóc y tế hoặc sử dụng thiết bị y tế không an toàn. Những rủi ro này có thể gia tăng do đặc điểm kéo dài và phức tạp của bệnh không lây nhiễm, cùng với những hạn chế của hệ thống y tế như khó khăn trong tiếp cận dịch vụ, chăm sóc bị phân mảnh hoặc phối hợp chưa hiệu quả. Bên cạnh đó, các yếu tố quyết định sức khỏe như nghèo đói, hạn chế về hiểu biết sức khỏe, kỳ thị, phân biệt đối xử và tiếp xúc với môi trường độc hại cũng có thể làm gia tăng nguy cơ gây hại.

Các bệnh không lây nhiễm hiện ảnh hưởng đến hàng tỷ người trên toàn thế giới và là nguyên nhân gây khoảng 43 triệu ca tử vong mỗi năm, phần lớn xảy ra tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình.

* Bảo đảm an toàn trong suốt hành trình chăm sóc

Ngày An toàn người bệnh thế giới năm 2026 hướng đến nâng cao nhận thức toàn cầu về những thách thức đối với an toàn người bệnh liên quan đến bệnh không lây nhiễm trong toàn bộ hệ thống y tế, thông qua phương pháp tiếp cận chăm sóc sức khỏe ban đầu. Đồng thời, chiến dịch nhấn mạnh việc nhận diện các yếu tố liên quan đến bệnh tật, những hạn chế của hệ thống y tế và các yếu tố quyết định sức khỏe có thể làm gia tăng nguy cơ gây hại.

Một mục tiêu quan trọng là thúc đẩy sự tham gia có ý nghĩa của người sống chung với bệnh không lây nhiễm và cộng đồng trong xác định các nguy cơ về an toàn, đồng thời cùng đội ngũ bác sĩ, nhân viên y tế, lãnh đạo các cơ sở y tế và nhà hoạch định chính sách xây dựng các giải pháp phù hợp.

Bộ Y tế đề nghị các cơ sở y tế tăng cường phổ biến các khuyến cáo của WHO và Bộ Y tế về an toàn người bệnh, phòng ngừa sự cố y khoa, ưu tiên đối với các bệnh không lây nhiễm; đồng thời rà soát, thực hiện nghiêm các quy định, quy trình chuyên môn về an toàn người bệnh trong chẩn đoán, chăm sóc và điều trị. Cùng với đó là hỗ trợ nhân viên y tế tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn, trong đó có chẩn đoán an toàn hơn, sử dụng thuốc an toàn và tăng cường sự tham gia của người bệnh.

Thông điệp “Chăm sóc sức khỏe an toàn trọn đời!” vì vậy không chỉ đặt ra yêu cầu đối với các cơ sở khám, chữa bệnh và đội ngũ y tế mà còn là trách nhiệm của mỗi người dân. Người bệnh cần chủ động cung cấp đầy đủ thông tin về tình trạng sức khỏe, tiền sử bệnh và các loại thuốc đang sử dụng; tuân thủ hướng dẫn điều trị; đồng thời tích cực trao đổi với nhân viên y tế khi xuất hiện dấu hiệu bất thường. 

An toàn người bệnh là trách nhiệm chung của hệ thống y tế, nhân viên y tế, người bệnh và cộng đồng. Bảo đảm chăm sóc an toàn, liên tục, có chất lượng và lấy người bệnh làm trung tâm chính là nền tảng để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, đặc biệt đối với những người đang sống chung với bệnh không lây nhiễm.

Quỳnh Chi