Tăng cường giám sát truyền thông - giáo dục sức khỏe và phòng, chống tác hại của thuốc lá tại tuyến y tế cơ sở

Trong những năm qua, công tác truyền thông - giáo dục sức khỏe và phòng, chống tác hại của thuốc lá tiếp tục được xác định là nhiệm vụ quan trọng, góp phần bảo vệ, nâng cao sức khỏe Nhân dân và xây dựng môi trường sống, làm việc không khói thuốc. Nhận thức rõ vai trò then chốt của truyền thông trong thay đổi hành vi, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Cần Thơ đã chủ động triển khai nhiều hoạt động giám sát, hướng dẫn và hỗ trợ chuyên môn đối với tuyến y tế cơ sở, đặc biệt là các Trạm Y tế xã, phường trên địa bàn thành phố sau sắp xếp, sáp nhập.
Trong năm 2025, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố đã tổ chức 04 đợt giám sát tại 32 đơn vị, bao gồm 05 Trung tâm Y tế khu vực và 28 Trạm Y tế xã, phường. Hoạt động giám sát tập trung đánh giá việc triển khai công tác truyền thông - giáo dục sức khỏe gắn với phòng, chống tác hại của thuốc lá tại cơ sở.

Đoàn Giám sát truyền thông giáo dục sức khỏe và hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Trạm Y tế xã Thạnh Hoà thành phố Cần Thơ

Qua giám sát cho thấy, đa số các đơn vị đã quan tâm, nỗ lực triển khai hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá phù hợp với điều kiện thực tế. Nhiều cơ sở y tế đã thành lập Ban Chỉ đạo, xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện các hoạt động tương đối đầy đủ. Công tác truyền thông trực quan được chú trọng với việc bố trí pano, áp phích, tờ rơi, biển báo cấm hút thuốc tại những vị trí dễ quan sát, khu vực đông người; nội quy, quy định không hút thuốc lá tại nơi làm việc được niêm yết rõ ràng.

Đoàn Giám sát kiểm tra thực tế niêm yết quy định, nội quy không hút thuốc lá tại nơi làm việc

Bên cạnh đó, phần lớn các đơn vị đã tổ chức cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động tham gia tập huấn, ký cam kết xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc; duy trì kiểm tra việc thực hiện quy định cấm hút thuốc định kỳ. Qua ghi nhận thực tế tại thời điểm giám sát, nhiều cơ sở không còn bố trí gạt tàn thuốc và không phát hiện hành vi hút thuốc trong khuôn viên, góp phần tạo chuyển biến tích cực trong xây dựng môi trường y tế không khói thuốc.
Những kết quả đạt được cho thấy nhận thức và trách nhiệm của các đơn vị y tế cơ sở đối với công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá từng bước được nâng cao, góp phần lan tỏa lối sống lành mạnh trong cộng đồng.
Tuy nhiên, công tác truyền thông – giáo dục sức khỏe và phòng, chống tác hại của thuốc lá tại một số đơn vị vẫn còn gặp khó khăn, hạn chế. Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, biến động về nhân sự đã ảnh hưởng đến việc tổ chức và phân công nhiệm vụ tại cơ sở. Một số đơn vị chưa thật sự quan tâm, sâu sát; việc phân công nhiệm vụ trong Ban Chỉ đạo còn chung chung, chưa gắn với quy chế hoạt động và chỉ tiêu thi đua, dẫn đến triển khai thiếu đồng bộ, chưa bền vững.
Bên cạnh đó, vẫn còn một số cơ sở chưa thực hiện đầy đủ việc niêm yết quy định không hút thuốc lá; tại một vài nơi vẫn ghi nhận hành vi hút thuốc của bệnh nhân và thân nhân, cũng như tình trạng còn mẩu, tàn thuốc trong khuôn viên. Công tác kiểm tra, giám sát ở một số đơn vị chưa được duy trì thường xuyên; các biện pháp xử lý vi phạm theo quy định pháp luật chưa được áp dụng đầy đủ, làm giảm hiệu quả thực hiện.

Tiếp đoàn giám sát Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá đến làm việc tại UBND xã Phú Hữu 

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác truyền thông - giáo dục sức khỏe và phòng, chống tác hại của thuốc lá trong thời gian tới, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Cần Thơ đề nghị tăng cường nguồn lực cho công tác truyền thông, trong đó có việc hỗ trợ kinh phí từ Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá nhằm sản xuất đa dạng các tài liệu truyền thông phù hợp với thực tiễn cơ sở. Đồng thời, đề nghị các Trung tâm Y tế khu vực tiếp tục duy trì cán bộ đầu mối phụ trách công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá; tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ cho Trạm Y tế xã, phường, các cơ sở giáo dục và UBND địa phương; chủ động tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ truyền thông và cộng tác viên, đồng thời đẩy mạnh kiểm tra định kỳ và đột xuất nhằm duy trì môi trường không khói thuốc một cách bền vững.
Công tác giám sát truyền thông - giáo dục sức khỏe và phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2025 đã góp phần quan trọng trong việc đánh giá thực trạng, kịp thời chấn chỉnh những tồn tại và định hướng giải pháp phù hợp cho tuyến y tế cơ sở. Với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp lãnh đạo và sự vào cuộc đồng bộ của toàn ngành y tế, tin tưởng rằng công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn thành phố Cần Thơ sẽ ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả và bền vững, góp phần bảo vệ sức khỏe Nhân dân trong giai đoạn mới.
 

Ngô Thị Kim Sang, Khoa TT-GDSK, CDC