Bệnh tay chân miệng: Không nên chủ quan!
- Thứ hai - 06/11/2023 00:58
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Dịch tay chân miệng (TCM) hiện nay đang diễn biến khá phức tạp, tập trung chủ yếu ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Biến chứng TCM ở trẻ bao gồm thở yếu, khóc khan, da nổi bông, lạnh tứ chi, mạch nhanh, huyết áp cao.
Cha mẹ cần lưu ý, theo dõi sát để bệnh không trở nặng.
Hầu hết các ca bệnh đều diễn biến nhẹ, nhưng ở một số trường hợp, bệnh có thể diễn biến nặng và gây biến chứng nguy hiểm như viêm não – màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp dẫn đến tử vong, nên bệnh TCM cần được phát hiện sớm, điều trị kịp thời. Về mức độ nguy hiểm của bệnh TCM có khả năng gây thành dịch lớn. Do đó, quý phụ huynh không nên chủ quan, cần lưu ý các vấn đề sau đây để bệnh TCM không dẫn đến biến chứng nguy hiểm:
1. Có trẻ mắc TCM không có triệu chứng rõ ràng
Thông thường khi mắc bệnh TCM trẻ có các biểu hiện sớm là mệt mỏi, sốt (38 – 38,5 độ C), đau họng, sổ mũi diễn ra trong vài ngày. Sau đó sẽ xuất hiện các mụn nước ở niêm mạc miệng, thường là ở mặt trong má, lợi, mặt bên của lưỡi; các mụn nước có kích thước nhỏ (2 – 3mm) nằm trên một nền niêm mạc viêm đỏ. Các mụn nước trong miệng dập vỡ rất nhanh tạo ra các vết loét, đau rát. Mụn nước, bọng nước sẽ tiếp tục xuất hiện ở bàn chân, bàn tay, đôi khi gặp cả mụn nước, bọng nước ở mông.
Chính vì lẽ đó, nhiều người cho rằng khi mắc bệnh TCM trẻ phải có các biểu hiện của bệnh. Tuy nhiên, có một số trường hợp không điển hình và triệu chứng trên không rõ ràng, chỉ có loét miệng, hoặc không rõ dạng bóng nước, chỉ là dạng chấm hoặc hồng ban. Điều này khiến người thân nhầm lẫn với các bệnh khác và thường chỉ phát hiện khi bệnh đã biến chứng nặng.
2. Trẻ chưa biết cách tự bảo vệ bản thân
Do trẻ nhỏ nên việc ý thức tự bảo vệ bản thân không có, khi trẻ vui chơi, hoạt động theo bản năng là chủ yếu và chưa phân biệt được những yếu tố nào có thể gây nguy hại cho cơ thể. Và đây cũng chính là nguyên nhân khiến cho trẻ dễ bị nhiễm bệnh nhất là khi bệnh TCM lại rất dễ lây lan.
Trẻ nhỏ hay đưa tay, đồ chơi vào miệng khiến vi rút dễ xâm nhập vào cơ thể qua niêm mạc miệng hay ruột vào hệ thống hạch bạch huyết. Bệnh phát triển rất nhanh và gây ra các tổn thương ở da và niêm mạc.
Vi rút gây bệnh TCM có thể lây lan từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với các dịch tiết mũi họng, nước bọt, chất dịch từ bọng nước hoặc phân của người bệnh. Do đó, bệnh rất khó phòng ngừa nhất là khi trẻ đi học tại nhà trẻ, mẫu giáo.
Nguy cơ lây bệnh giữa các trẻ là rất cao, mạnh nhất trong tuần đầu tiên sau khi một trẻ nhiễm bệnh nhưng giai đoạn lây nhiễm có thể kéo dài vài tuần do vi rút còn trong phân. Thực tế, dù trẻ bị nhiễm bệnh và cách ly ở nhà 1-2 tuần cho tới khi hết bệnh thì khi đi học, trẻ vẫn có thể lây bệnh cho các bạn khác.
3. Những nhận định sai lầm
Ở một số bậc cha mẹ có những nhận định sai lầm về bệnh TCM như, bệnh TCM chỉ xảy ra với trẻ em từ 5 tuổi trở xuống, bệnh xảy ra khi giao mùa,… nhưng trên thực tế trẻ trên 5 tuổi và ngay cả người lớn cũng có thể mắc căn bệnh này.
Và trên thực tế, bệnh TCM có thể xảy ra vào bất cứ thời điểm nào trong năm chứ không chỉ vào những khoảng thời gian chuyển mùa.
Khi trẻ mắc bệnh TCM cha mẹ thường chủ quan cho rằng đây là bệnh lành tính, trẻ quấy khóc, khó ngủ,… là bình thường. Nhưng cha mẹ không nên xem thường khi thấy trẻ ngủ không yên, giật mình, khóc quấy, hoặc ngủ li bì, mê mệt,…. Những biểu hiện này nếu xuất hiện ở trẻ cũng cần cho trẻ nhập viện để được điều trị bởi có thể là bệnh đã biến chứng sang viêm màng não. Đây là lúc bệnh đã trở nặng và có khả năng gây nguy hiểm cao.
Bệnh TCM là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút gây nên. Hiện chưa có vắc xin phòng bệnh và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Chính vì vậy, để phòng bệnh TCM, cần hướng dẫn trẻ thường xuyên rửa tay đúng cách; không cho trẻ mút tay, ngậm đồ chơi; không dùng chung chén, bát đĩa, thìa; thực hiện ăn chín, uống sôi.
Tại nhà và trường học cần thường xuyên lau sạch các bề mặt, vật dụng, đồ chơi, dụng cụ học tập, bàn ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường khác; phân của trẻ phải được thu gom và đổ vào nhà tiêu hợp vệ sinh. Cách ly trẻ bệnh tại nhà, không đến nhà trẻ, trường học, nơi các trẻ chơi tập trung trong 10-14 ngày đầu của bệnh.
1. Có trẻ mắc TCM không có triệu chứng rõ ràng
Thông thường khi mắc bệnh TCM trẻ có các biểu hiện sớm là mệt mỏi, sốt (38 – 38,5 độ C), đau họng, sổ mũi diễn ra trong vài ngày. Sau đó sẽ xuất hiện các mụn nước ở niêm mạc miệng, thường là ở mặt trong má, lợi, mặt bên của lưỡi; các mụn nước có kích thước nhỏ (2 – 3mm) nằm trên một nền niêm mạc viêm đỏ. Các mụn nước trong miệng dập vỡ rất nhanh tạo ra các vết loét, đau rát. Mụn nước, bọng nước sẽ tiếp tục xuất hiện ở bàn chân, bàn tay, đôi khi gặp cả mụn nước, bọng nước ở mông.
Chính vì lẽ đó, nhiều người cho rằng khi mắc bệnh TCM trẻ phải có các biểu hiện của bệnh. Tuy nhiên, có một số trường hợp không điển hình và triệu chứng trên không rõ ràng, chỉ có loét miệng, hoặc không rõ dạng bóng nước, chỉ là dạng chấm hoặc hồng ban. Điều này khiến người thân nhầm lẫn với các bệnh khác và thường chỉ phát hiện khi bệnh đã biến chứng nặng.
2. Trẻ chưa biết cách tự bảo vệ bản thân
Do trẻ nhỏ nên việc ý thức tự bảo vệ bản thân không có, khi trẻ vui chơi, hoạt động theo bản năng là chủ yếu và chưa phân biệt được những yếu tố nào có thể gây nguy hại cho cơ thể. Và đây cũng chính là nguyên nhân khiến cho trẻ dễ bị nhiễm bệnh nhất là khi bệnh TCM lại rất dễ lây lan.
Trẻ nhỏ hay đưa tay, đồ chơi vào miệng khiến vi rút dễ xâm nhập vào cơ thể qua niêm mạc miệng hay ruột vào hệ thống hạch bạch huyết. Bệnh phát triển rất nhanh và gây ra các tổn thương ở da và niêm mạc.
Vi rút gây bệnh TCM có thể lây lan từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với các dịch tiết mũi họng, nước bọt, chất dịch từ bọng nước hoặc phân của người bệnh. Do đó, bệnh rất khó phòng ngừa nhất là khi trẻ đi học tại nhà trẻ, mẫu giáo.
Nguy cơ lây bệnh giữa các trẻ là rất cao, mạnh nhất trong tuần đầu tiên sau khi một trẻ nhiễm bệnh nhưng giai đoạn lây nhiễm có thể kéo dài vài tuần do vi rút còn trong phân. Thực tế, dù trẻ bị nhiễm bệnh và cách ly ở nhà 1-2 tuần cho tới khi hết bệnh thì khi đi học, trẻ vẫn có thể lây bệnh cho các bạn khác.
3. Những nhận định sai lầm
Ở một số bậc cha mẹ có những nhận định sai lầm về bệnh TCM như, bệnh TCM chỉ xảy ra với trẻ em từ 5 tuổi trở xuống, bệnh xảy ra khi giao mùa,… nhưng trên thực tế trẻ trên 5 tuổi và ngay cả người lớn cũng có thể mắc căn bệnh này.
Và trên thực tế, bệnh TCM có thể xảy ra vào bất cứ thời điểm nào trong năm chứ không chỉ vào những khoảng thời gian chuyển mùa.
Khi trẻ mắc bệnh TCM cha mẹ thường chủ quan cho rằng đây là bệnh lành tính, trẻ quấy khóc, khó ngủ,… là bình thường. Nhưng cha mẹ không nên xem thường khi thấy trẻ ngủ không yên, giật mình, khóc quấy, hoặc ngủ li bì, mê mệt,…. Những biểu hiện này nếu xuất hiện ở trẻ cũng cần cho trẻ nhập viện để được điều trị bởi có thể là bệnh đã biến chứng sang viêm màng não. Đây là lúc bệnh đã trở nặng và có khả năng gây nguy hiểm cao.
Bệnh TCM là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút gây nên. Hiện chưa có vắc xin phòng bệnh và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Chính vì vậy, để phòng bệnh TCM, cần hướng dẫn trẻ thường xuyên rửa tay đúng cách; không cho trẻ mút tay, ngậm đồ chơi; không dùng chung chén, bát đĩa, thìa; thực hiện ăn chín, uống sôi.
Tại nhà và trường học cần thường xuyên lau sạch các bề mặt, vật dụng, đồ chơi, dụng cụ học tập, bàn ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường khác; phân của trẻ phải được thu gom và đổ vào nhà tiêu hợp vệ sinh. Cách ly trẻ bệnh tại nhà, không đến nhà trẻ, trường học, nơi các trẻ chơi tập trung trong 10-14 ngày đầu của bệnh.