Ông Hà Tấn Vinh, Phó Giám đốc CDC Cần Thơ phát biểu tại buổi tập huấn. Ảnh: Duy Lê.
Ngày 2/12/2025, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Cần Thơ (CDC Cần Thơ) tổ chức tập huấn sàng lọc, quản lý và điều trị đái tháo đường (ĐTĐ) thai kỳ cho cán bộ y tế. Có trên 50 học viên là cán bộ trực tiếp tham gia công tác khám, quản lý và điều trị tại bệnh viện, trung tâm y tế khu vực; cán bộ chương trình chăm sóc sức khỏe sinh sản, thầy thuốc điều trị tại trạm y tế, tham gia. Ông Võ Minh Nhân, Phó trưởng Khoa Sản bệnh, Bệnh viện Phụ sản TP Cần Thơ đã cung cấp, cập nhật về ĐTĐ thai kỳ: tầm soát - chẩn đoán - quản lý cũng như giải đáp các thắc mắc của các học viên.
Các đại biểu chụp hình lưu niệm. Ảnh: Duy Lê.
Theo Bộ Y tế, ĐTĐ thai kỳ thường là tình trạng xuất hiện từ 3 tháng giữa thai kỳ trở đi và không có bằng chứng về ĐTĐ trước đó. ĐTĐ thai kỳ có xu hướng hay gặp ở những thai phụ sinh con khi lớn tuổi, sinh nhiều con, thừa cân, tiền căn gia đình có ĐTĐ, tiền căn sản khoa: thai lưu, sinh con to… Thai phụ mắc ĐTĐ thai kỳ có thể làm gia tăng tỷ lệ sẩy thai, thai lưu, sinh non, tăng huyết áp thai kỳ, đa ối, nhiễm trùng tiết niệu, viêm đài bể thận, mổ lấy thai. Về lâu dài, các thai phụ mắc ĐTĐ thai kỳ tăng nguy cơ tiến triển thành ĐTĐ type 2 và các biến chứng liên quan đặc biệt là biến chứng trên các mạch máu nhỏ ảnh hưởng đến tim, thận, mắt. Năm 2021, tỷ lệ ĐTĐ ở người trưởng thành là 7,1%. Cùng với bệnh ĐTĐ, ĐTĐ thai kỳ cũng ngày càng tăng do tuổi sinh đẻ tăng, phụ nữ ngày càng thừa cân, béo phì và ít vận động. Tại Việt Nam, trong một số nghiên cứu tại các vùng miền khác nhau, tỷ lệ này tăng nhanh từ 3,9% vào năm 2004 đến 20,3% năm 2012 và 20,9% năm 2017. Khoảng 50% phụ nữ mắc ĐTĐ thai kỳ sẽ tiến triển thành ĐTĐ tuýp 2 trong vòng 5-10 năm sau sinh và chỉ có 31,1% được chẩn đoán. Trong số bệnh nhân được chẩn đoán chỉ có 28,9% được điều trị.
Toàn cảnh buổi tập huấn. Ảnh: Duy Lê.
Theo ông Võ Minh Nhân, Phó trưởng Khoa Sản bệnh, Bệnh viện Phụ sản TP Cần Thơ, có thể dự phòng ĐTĐ thai kỳ bằng cách điều chỉnh lối sống như: Lựa chọn thực phẩm lành mạnh; Kiểm soát tăng cân trong thai kỳ; Hạn chế muối, rượu, bia, các chất kích thích; Hoạt động thể chất mức vừa phải. Thai phụ có nguy cơ cao cần sử dụng thực phẩm có chỉ số GI thấp hoặc trung bình; nên sử dụng ngũ cốc nguyên hạt, gạo lứt; sử dụng trên 400g rau/ ngày, ăn rau trước tinh bột; nên ăn nhiều bữa trong ngày; nên ăn thịt nạc, cá, đậu phụ, sữa chua, phô mai; không nên ăn thực phẩm có GI cao: bánh, kẹo, trái cây sấy; không nên ăn đường trắng, các món chiên, nướng; duy trì chế độ tập luyện tối thiểu 30 phút/ngày. Thai phụ cần được sàng lọc ĐTĐ thai kỳ ngay ở lần khám thai đầu tiên. Tiết chế dinh dưỡng và tập luyện là chiến lược đầu tiên trong kiểm soát ĐTĐ thai kỳ, cần phối hợp Sản – Nhi - Nội tiết - Dinh dưỡng. Thai phụ cần thực hiện tầm soát ĐTĐ ở thời điểm 4 -12 tuần sau sanh.
