Ngày Thế giới phòng, chống đái tháo đường 14/11/2026: "Hãy hành động sớm phòng, chống bệnh đái tháo đường"

Chủ động phòng bệnh từ những thay đổi nhỏ

Theo báo cáo của Bệnh viện Nội tiết Trung ương, bệnh đái tháo đường là một trong những bệnh mạn tính phổ biến nhất trên thế giới đang gia tăng nhanh chóng và trở thành một vấn đề sức khỏe cộng đồng cần đặc biệt quan tâm. Bệnh đái tháo đường là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu hiện nay, làm gia tăng gánh nặng y tế, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, hiểu biết của cộng đồng về “kẻ giết người thầm lặng” này còn nhiều hạn chế.

Nếu không được kiểm soát tốt, đái tháo đường có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như bệnh tim mạch, đột quỵ, suy thận, tổn thương thần kinh, giảm thị lực, thậm chí mù lòa và phải cắt cụt chi. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống của người mắc mà còn tạo gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường gồm: thừa cân, béo phì, ít vận động thể lực, chế độ ăn uống không hợp lý, thường xuyên sử dụng thực phẩm nhiều đường, chất béo, tiền sử gia đình có người mắc bệnh và tuổi cao. Tuy nhiên, bệnh có thể xuất hiện ở nhiều độ tuổi, kể cả người trẻ, đặc biệt khi duy trì lối sống thiếu lành mạnh.

Để phòng ngừa bệnh đái tháo đường, mỗi người cần xây dựng lối sống khoa học, duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, hợp lý; tăng cường rau xanh, trái cây phù hợp, hạn chế thực phẩm chứa nhiều đường, chất béo bão hòa, thức ăn chế biến sẵn và nước uống có đường. Đồng thời, cần kiểm soát cân nặng, hạn chế rượu, bia, không hút thuốc lá và duy trì hoạt động thể lực thường xuyên, phù hợp với thể trạng.

Việc thực hiện lối sống lành mạnh, sẽ giúp phòng ngừa mắc đái tháo đường tới 70% số trường hợp. Đồng thời, chẩn đoán và điều trị sớm chính là chìa khóa để phòng hoặc làm chậm các biến chứng nguy hiểm đó.

Do vậy, để phòng tránh bệnh lý này, việc làm thiết thực trước tiên là điều chỉnh lối sống, thực hiện chế độ dinh dưỡng y khoa, vừa cung cấp năng lượng đảm bảo cho cơ thể hoạt động, vừa góp phần kiểm soát được cân nặng, chỉ số đường huyết cho cơ thể. Căn cứ trên tổng trạng sức khỏe và nhu cầu cơ thể, các bác sĩ chuyên khoa về nội tiết và dinh dưỡng phối hợp đưa ra chỉ dẫn hợp lý về khẩu phần ăn cho từng cá nhân. 

Nhận biết dấu hiệu cảnh báo để đi khám kịp thời

Một số dấu hiệu thường gặp của bệnh đái tháo đường gồm: khát nước nhiều, uống nước thường xuyên, đi tiểu nhiều, đặc biệt vào ban đêm; nhanh đói, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài, nhìn mờ, vết thương lâu lành hoặc thường xuyên bị nhiễm trùng. Tuy nhiên, không phải ai mắc bệnh cũng xuất hiện đầy đủ các triệu chứng trên. Vì vậy, không nên chờ đến khi có biểu hiện bất thường mới đi kiểm tra đường huyết.

Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống đái tháo đường 14/11/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Cần Thơ kêu gọi các cơ quan, đơn vị, địa phương và toàn thể người dân tích cực tham gia các hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức về phòng, chống bệnh không lây nhiễm nói chung và bệnh đái tháo đường nói riêng. Mỗi người hãy bắt đầu từ những hành động thiết thực: ăn uống lành mạnh, tăng cường vận động, kiểm soát cân nặng.

Bên cạnh đó, việc kiểm tra sức khỏe và xét nghiệm đường huyết định kỳ có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm bệnh. Đặc biệt, những người thuộc nhóm nguy cơ cao như thừa cân, béo phì, ít vận động, có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc rối loạn mỡ máu cần chủ động đến cơ sở y tế để được tư vấn, đánh giá nguy cơ và thực hiện xét nghiệm theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Đối với người đã được chẩn đoán mắc bệnh, cần tuân thủ phác đồ điều trị, sử dụng thuốc đúng chỉ định, theo dõi đường huyết và tái khám định kỳ; không tự ý ngưng thuốc hoặc thay đổi liều lượng khi chưa có ý kiến của bác sĩ. Việc kết hợp điều trị với chế độ ăn uống hợp lý, vận động phù hợp và kiểm soát các yếu tố nguy cơ sẽ góp phần hạn chế biến chứng, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Bệnh đái tháo đường hoàn toàn có thể dự phòng được nếu như mọi người chúng ta chú ý và quan tâm hơn nữa đến khẩu phần ăn hàng ngày, thường xuyên tăng cường hoạt động thể lực. Mọi người cần thường xuyên khám sức khỏe định kỳ, tầm soát nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường, tiền đái tháo đường phát hiện bệnh sớm, điều trị kịp thời, giúp ngăn chặn quá trình phát triển bệnh và nhiều biến chứng nguy hiểm.

Bài, ảnh: Khánh Vân