Trong những năm qua, ngành y tế Cần Thơ đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng, chống tác hại thuốc lá (PCTHTL), trong đó truyền thông đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân. Vì vậy, đa dạng hóa hình thức truyền thông PCTHTL đã và đang được thành phố triển khai, tiến tới thay đổi hành vi hút thuốc, xây dựng môi trường không khói thuốc tại mỗi gia đình, cơ quan, đơn vị.
Biểu diễn tiểu phẩm tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Truyền thông trực tiếp Từ tháng 10 đến giữa tháng 12/2025, các Trung tâm Y tế khu vực trên địa bàn TP Cần Thơ tăng cường phối hợp với các trường học, doanh nghiệp, cơ quan, đơn vị và đoàn thể tổ chức nhiều buổi truyền thông trực tiếp về PCTHTL. Hoạt động này được xem là giải pháp thiết thực, góp phần thực thi nghiêm Luật PCTHTL trên địa bàn. Tại các buổi truyền thông, học sinh, công nhân và người dân được cung cấp kiến thức cơ bản về các loại thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử; tìm hiểu về các thành phần độc hại trong thuốc lá, cũng như những tác hại và bệnh tật do thuốc lá gây ra đối với người hút chủ động và thụ động. Các buổi truyền thông còn lồng ghép phần giao lưu, giải đáp thắc mắc liên quan đến việc sử dụng thuốc lá và thuốc lá điện tử, giúp người tham dự nâng cao hiểu biết và ý thức bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.
Học sinh được tuyên truyền về tác hại thuốc lá qua tranh, tập san, sổ tay.
Thông qua các hoạt động này, nhận thức của học sinh, công nhân và người dân về tác hại của thuốc lá được nâng lên rõ rệt, từ đó hình thành thói quen sống lành mạnh, hướng tới xây dựng môi trường học đường, nơi làm việc và khu dân cư “không khói thuốc”. Theo kế hoạch đến hết năm 2025, các đơn vị sẽ tổ chức 30 buổi nói chuyện chuyên đề về xây dựng mô hình “Trường học không khói thuốc lá” tại trường học; 9 buổi nói chuyện chuyên đề về môi trường không khói thuốc lá tại cộng đồng và 9 buổi nói chuyện chuyên đề về môi trường không khói thuốc lá tại nhà máy, xí nghiệp với tổng số người tham dự là 10.980 người.
Trung tâm Y tế khu vực Bình Thủy phối hợp với các trường học tổ chức nhiều buổi truyền thông trực tiếp về PCTHTL cho học sinh.
Ngoài ra, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố cũng phối hợp với các sở ngành, đoàn thể địa phương tổ chức nhiều lớp tập huấn như hướng dẫn xây dựng môi trường không khói thuốc lá trong nhà hàng, khách sạn; tập huấn tư vấn cai nghiện thuốc lá tại cộng đồng cho cộng tác viên y tế. Từ đó, nâng cao kỹ năng truyền thông về lợi ích của cai nghiện thuốc lá, giới thiệu về phòng tư vấn cai nghiện thuốc lá, địa chỉ tư vấn cai nghiện thuốc lá... giúp người hút thuốc lá dễ dàng tiếp cận các dịch vụ cai nghiện thuốc lá. Truyền thông đại chúng, trực tuyến, trực quan Hàng năm, ngành y tế phối hợp với các cơ quan truyền thông địa phương, cổng thông tin điện tử của ngành và các đơn vị thường xuyên đăng tải tin, bài, chuyên mục về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe, môi trường và sự phát triển kinh tế – xã hội. Trung bình mỗi năm có hàng trăm tin, bài, ảnh được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng. Thông qua hệ thống truyền thông chính thống, những thông điệp về “không hút thuốc nơi công cộng”, “bệnh viện không khói thuốc”, hay “giữ môi trường làm việc lành mạnh”... đã đến gần hơn với người dân, góp phần hình thành nhận thức đúng đắn trong cộng đồng. Với sự tham gia tích cực của các cơ quan báo chí, truyền thông, đa dạng các chương trình như tọa đàm tư vấn, phóng sự phản ánh tác hại của thuốc lá được đăng tải, phát sóng thường xuyên hơn góp phần lớn cho công tác tuyên truyền tác hại thuốc lá đến người dân.
Truyền thông phòng chống tác hại thuốc lá bằng xe lưu động đi qua các khu đông dân cư của thành phố.
Bên cạnh truyền thông trên các kênh truyền hình, phát thanh, loa phường, xã thì xu hướng tiếp cận ngày càng tăng của người dân với Internet và thiết bị liên lạc di động thông minh đã và đang được kết hợp truyền thông, thông tin sức khỏe kịp thời tới người dân hơn. Đa dạng các kênh truyền thông trực tuyến: sử dụng mạng xã hội, website, fanpage của các cơ quan, tổ chức để lan tỏa thông điệp “Nói không với thuốc lá”. Nhiều hình thức truyền thông trực quan cũng được triển khai rộng rãi, như: băng rôn, pa nô, áp phích, khẩu hiệu, tờ rơi được treo tại bệnh viện, trường học, trụ sở cơ quan, nơi đông người qua lại. Tổ chức lễ phát động, chiến dịch truyền thông phòng chống tác hại thuốc lá. Các chiến dịch truyền thông cao điểm nhân ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 đã giúp người dân hiểu rõ hơn nguy cơ của khói thuốc, từ đó có hành động bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình. Sức hút từ những Hội thi tìm hiểu tác hại của thuốc lá Những năm gần đây, công tác truyền thông PCTHTL ngày càng được triển khai sâu rộng và đa dạng về hình thức, trong đó, các hội thi tìm hiểu kiến thức về tác hại của thuốc lá đã trở thành một điểm nhấn sinh động, thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia, đặc biệt là các em học sinh. Với mục đích cung cấp những kiến thức cơ bản về tác hại của thuốc lá, Luật PCTHTL và các quy định xử lý hành vi vi phạm, Sở Y tế phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội thi Hội thi Phòng chống tác hại của thuốc lá trong trường học thu hút hàng ngàn học sinh tham gia. Thông qua hội thi đã góp phần tuyên truyền, nâng cao nhận thức, làm chuyển biến những suy nghĩ, hành động của thanh thiếu niên và cộng đồng về tác hại của thuốc lá và thuốc lá điện tử đối với sức khỏe; tạo cơ hội để thanh thiếu niên nói lên tiếng nói trong việc PCTHTL, đặc biệt là thuốc lá điện tử. Hội thi còn là hoạt động thiết thực, góp phần đổi mới nội dung, phương thức hoạt động tuyên truyền, là dịp để các em học sinh giao lưu, học tập, chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm, thể hiện năng khiếu nghệ thuật, bồi dưỡng thêm những giải pháp sáng tạo trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử”. Có thể thấy, việc đổi mới và đa dạng hóa các hình thức truyền thông về PCTHTL đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người dân, khơi dậy ý thức tự giác, trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc xây dựng cộng đồng khỏe mạnh, môi trường trong lành. Thời gian tới, các cấp, các ngành và toàn xã hội cần tiếp tục chung tay, duy trì và nhân rộng những mô hình truyền thông hiệu quả, hướng tới mục tiêu “Vì một Việt Nam khỏe mạnh – không khói thuốc!”
